Kasper van der Laan heeft in zijn voorstelling een stukje genaamd “Vraag of Verwijt”. Hierin beschrijft hij situaties in zijn relatie waarin hij en zijn vrouw opmerkingen maken naar elkaar en proberen te achterhalen of de opmerking een vraag of een verwijt is. Kasper is een van mijn favoriete cabaretiers. Zijn scherpe taalgebruik is iets waar ik persoonlijk van geniet, en in mijn werk ben ik altijd alert op taal en taalgebruik.
Manipulatief taalgebruik op de werkvloer kan een enorme impact hebben op je welzijn en productiviteit. Het kan subtiel en verraderlijk zijn, waardoor het soms moeilijk te herkennen is. In dit blog bespreek ik veelvoorkomende signalen van manipulatief taalgebruik en geef je strategieën om jezelf hiertegen te beschermen.
Overmatige Vleierij
Een van de eerste signalen van manipulatief taalgebruik is overmatige vleierij. Wanneer collega’s of managers je constant overladen met complimenten, kan dit een tactiek zijn om je voor hun karretje te spannen. Complimenten zoals “Jij bent echt de enige die dit zo goed kan” of “Ik zou zonder jou verloren zijn” kunnen je een speciaal gevoel geven, maar wees kritisch en kijk naar hun motieven. Leer om complimenten te accepteren zonder dat je je verplicht voelt om iets terug te doen.
Schuldgevoelens Aanpraten
Een andere veelvoorkomende manipulatietechniek is het aanpraten van schuldgevoelens. Let op zinnen zoals “Als jij dit niet doet, wie dan wel?” of “Ik had echt op jou gerekend.” Deze uitspraken zijn bedoeld om je een schuldgevoel aan te praten en je te dwingen tot acties die je anders niet zou ondernemen. Om jezelf te beschermen, is het belangrijk om deze uitspraken te herkennen en assertief te reageren. Zeg bijvoorbeeld: “Ik begrijp dat dit belangrijk is, maar ik heb momenteel andere prioriteiten die mijn aandacht vereisen.”
Dubbele Boodschappen
Manipulatie komt ook vaak voor in de vorm van dubbele boodschappen. Dit gebeurt wanneer iemand iets zegt, maar het tegenovergestelde doet. Bijvoorbeeld, een manager kan zeggen dat ze je autonomie respecteren, maar tegelijkertijd micromanagen ze je werk. De beste manier om hiermee om te gaan, is door directe communicatie. Vraag om verduidelijking wanneer je merkt dat de woorden en daden van iemand niet overeenkomen. Zeg bijvoorbeeld: “Je hebt gezegd dat ik mijn eigen beslissingen mag nemen, maar ik merk dat je elke stap die ik zet nauwlettend volgt. Kunnen we bespreken hoe we dit beter kunnen afstemmen?”
Gaslighting
Gaslighting is een vorm van psychologische manipulatie waarbij de manipulator je aan je eigen waarnemingen en herinneringen laat twijfelen. Dit kan uiterst schadelijk zijn voor je zelfvertrouwen en mentale gezondheid. Zinnen als “Dat heb ik nooit gezegd” of “Je interpreteert het verkeerd” zijn signalen van gaslighting. Om jezelf hiertegen te beschermen, is het essentieel om je eigen waarnemingen te vertrouwen en bewijs te verzamelen. Documenteer gesprekken en belangrijke afspraken, zodat je altijd kunt terugvallen op geschreven of opgenomen bewijs. Zoek steun bij een vertrouwenspersoon zoals een collega, HR-medewerker of coach als je herhaaldelijk wordt blootgesteld aan gaslighting.
Beschermingsstrategieën
Nu we enkele veelvoorkomende vormen van manipulatief taalgebruik hebben besproken, volgen hier enkele strategieën om jezelf te beschermen:
1. Stel Grenzen:
Wees duidelijk over wat je wel en niet accepteert. Grenzen stellen is essentieel om je eigen welzijn en productiviteit te beschermen. Zeg bijvoorbeeld: “Ik voel me ongemakkelijk bij deze manier van communiceren. Kunnen we het op een andere manier bespreken?”
2. Communiceer Direct:
Vraag om verduidelijking als iets vaag of dubbelzinnig klinkt. Bijvoorbeeld: “Kun je specificeren wat je hiermee bedoelt?” Directe communicatie helpt om misverstanden te voorkomen.
3. Documenteer Gesprekken:
Houd notities bij van belangrijke gesprekken en afspraken. Dit kan helpen om later misverstanden of manipulatie te voorkomen. Door een gedetailleerd verslag bij te houden, kun je altijd terugkijken op wat er precies is gezegd en afgesproken.
4. Zoek Ondersteuning:
Praat met een vertrouwenspersoon, zoals een collega, HR-medewerker of coach, als je twijfels hebt over de intenties van anderen. Het is belangrijk om een ondersteunend netwerk te hebben waarop je kunt terugvallen wanneer je geconfronteerd wordt met manipulatief gedrag.
Waarom een Coach inschakelen?
Het kan ontmoedigend zijn om actie te ondernemen tegen manipulatief gedrag. In dit blog deel ik theorie met je, maar theorie zit in je hoofd. Dus je hebt nu een checklist om te herkennen of je gemanipuleerd wordt.
Maar interpreteer je het goed? Ken je jezelf goed genoeg om je eigen aangeleerde mechanismes te herkennen? En hoe ga je om met de manipulator?
Daar kom ik in beeld.
We hebben van vroeger dingen meegekregen, super skills maar ook dingen die ons blokkeren. Deze oude mechanismen werken nu niet meer voor je. Je bent een autonoom mens en niet meer afhankelijk van je ouders of andere volwassen personen.
Herken je gevoelens en benoem je emoties. Waar voel je wat? Kun je het benoemen? Dit is essentieel in het doorleven van je emoties. En dat geldt zeker als je je drive en energie wilt herkennen. Weten waar je echt blij van wordt.
Wil je meer weten over deze punten voor een positievere en zelfverzekerde werkervaring? Plan een vrijblijvend ‘get a grip’ gesprek en ontdek wat je nog meer kunt doen om jezelf te beschermen tegen manipulatief taalgebruik op de werkvloer.
Door deze strategieën en tips te volgen, kun je jezelf beter beschermen tegen de negatieve effecten van manipulatief gedrag en je werkplezier en zelfvertrouwen vergroten. Vergeet niet dat jij de controle hebt over je eigen werkervaring.
Romeo Goedel 